کلینیک تخصصی حکیم

  • Info@hakimclinic.org
  • 02122238999 و 02188946643

پاچنبری چیست و راه های درمان آن

پاچنبری از قدیمی ترین ناهنجاری های پا محسوب می شود که از قدیم الایام در بین کودکان وجود داشته است. در این اختلال که از بدو تولد دیده می شود؛ تاندون های اتصال عضلات پا به مچ کوتاه و سفت شده اند. لذا مچ پا به طرف داخل می چرخد و مانع از حرکت صحیح آن می شود.

تشخیص بیماری اغلب در سونوگرافی قبل از تولد نوزاد نیز میسر است. در نیمی از مبتلایان هر دو پا درگیر بیماری می شوند. احتمال بروز آن نیز در پسران نوزاد دو برابر دختران است و تاثیر ژنتیک در آن بیشتر از عوامل محیطی مشاهده می شود.

در دسته بندی این بیماری دو نوع منفرد و غیرمنفرد وجود دارد که هیچ یک بدون درمان بهبود پیدا نمی کنند؛  اما خوشبختانه روش های اصلاحی آسانی جهت درمان این عارضه در همان هفته های اولیه تولد وجود دارد. بنابراین با توجه مناسب والدین و نظارت پزشک متخصص این عارضه قابل درمان بوده و رفع می شود.

در این رابطه مطلب زیر به بررسی علل پیدایش، مشکلات این عارضه و راه های درمان آن می پردازد. شما نیز اگر مایل هستید که در رابطه با این بیماری بیشتر بدانید؛ ما را تا انتهای این مقاله همراهی کنید.

پاچنبری چیست و راه های درمان آن

پاچنبری چیست؟

این اختلال نوعی بیماری با شیوع ۱ مورد در هر ۱۰۰۰ تولد زنده است که در نوزادان پسر دو برابر دختران رخ می دهد. در این حالت انجام حرکات عادی بر پاشنه و کف پا برای فرد سخت است و انحراف پاها به سمت داخل تمایل دارد که حرکت بر کناره مچ را زیادتر می کند.

اگر چنین مشکلی درمان نشود؛ افزایش سن ممکن است که توانایی فرد را جهت راه رفتن و ایستاده به شکل صحیح کاملا محدود کند. بی شک چنین مشکلاتی نقش پررنگی در انزوا و محرومیت فرد از فعالیت های اجتماعی خواهد داشت.

پزشک متخصص با کمک خانواده نوزاد مبتلا به عارضه پاچنبری قادر است که مراحل درمان را به درستی طی کرده و سلامتی را به نوزاد بازگرداند. جهت اجرای کامل این پروسه لازم است که خانواده از این مورد اطمینان یافته و با پزشک معالج کمال همکاری را انجام دهد.

علل بروز ناهنجاری پاچنبری و انواع آن کدامند؟

عمده ترین دلیل بروز این ناهنجاری ریشه در ژنتیک داشته و از این طریق روی می دهد. خانواده هایی که در فامیل خود افرادی با این اختلال دارند؛ شانس بیشتری جهت تولد نوزادانی با این ناهنجاری خواهند داشت.

عوامل محیطی که ممکن است که بر بروز چنین بیماری موثر باشند؛ مواردی است که به کوتاهی تاندون مچ پا مربوط هستند. مانند تصادفات و پس از آن شکستگی های شدید که بخشی از تاندون به شدت آسیب دیده یا از بین می رود. مواردی همچون مهره شکاف دار و آرتروگرییپوز نیز مقدمه ای جهت بروز عارضه پاچنبری هستند.

پاچنبری چیست و راه های درمان آن

بیماری در دو شکل منفرد و غیرمنفرد بروز می کند:

در نوع منفرد یا ناشناخته کودک بدون هیچ گونه علائم از سایر بیماری ها به این عارضه دچار می شود. این نوع که شایع ترین انواع پاچنبری است؛ در کودکانی رخ می دهد که هیچ مشکل پزشکی دیگری در زمان تولد ندارند.

نوع غیرمنفرد که همراه با اختلالات عصب و عضله روی می دهد؛ مقاوم تر بوده و به دوره درمان طولانی تری نیاز دارد. در این نوع جهت درمان کامل گاهی حتی چند عمل جراحی باید انجام شود.

تشخیص این بیماری از چه زمانی مقدور است؟

در اولین ساعات تولد هر نوزاد این بیماری نمود پیدا کرده و آشکار می شود. در صورت تشخیص چنین عارضه ای لازم است که در اولین فرصت نسبت به رفع و درمان کامل آن اقدام شود.

تشخیص پاچنبری همچنین در زمان بارداری و با انجام سونوگرافی امکان پذیر خواهد بود. در این رابطه باید بدانید که در مراحل اولیه درمان به هیچ عنوان از عمل جراحی استفاده نمی شود؛ بلکه روش های فیزیکی و بسیار راحتی برای این کار وجود دارد که در ادامه به آن ها خواهیم پرداخت.

پاچنبری چیست و راه های درمان آن

بهترین زمان جهت درمان پاچنبری چه موقع است؟

از آنجا که این عارضه به محض تولد و حتی پیش از آن قابل تشخیص خواهد بود؛ نباید در انجام این امر مهم کوتاهی شود. زیرا در این صورت توانایی راه رفتن به تدریج در کودک کاهش پیدا می کند. در این صورت، متاسفانه پس از مدتی زواید استخوانی (کال ها) دردناک در مچ پای کودک ایجاد شده و او را از راه رفتن صحیح باز می دارد. حرکت بر کناره های مچ پا نیز همراه با درد شدید و عدم تعادل خواهد بود.

از این رو بهترین زمان معالجه این بیماری در همه روش های موجود بلافاصله پس از تولد و تحت نظر پزشک معالج است. در غیراین صورت و با افزایش کال های استخوانی پس از مدتی کودک قادر به استفاده از کفش و انجام امور عادی روزانه نخواهد بود.

نقش پزشک معالج علاوه بر درمان بیمار اطمینان به والدین نوزاد جهت درمان کامل و بازگشت کودک به زندگی طبیعی است.

روش های موجود جهت درمان پاچنبری

هدف اصلی از درمان این بیماری بازگرداندن پا به حالت و شکل طبیعی آن است. به طوری که کودک قادر به استفاده از کفش بوده و به راحتی راه برود. همچنین هنگام ایستادن کف پا را به طور کامل روی زمین قرار دهد. جهت انجام این کار روش های مختلفی وجود دارد که در این جا به دو نمونه از مهم ترین و مشهورترین آن ها می پردازیم:

روش پونستی و فرانسوی جهت درمان پاچنبری

امروزه روش پونستی پرکاربردترین تکنیک در اصلاح این عارضه در سراسر جهان است. در این روش از کشش ملایم و گچ گرفتن استفاده می شود که به تدریج شکل مچ پا را اصلاح کرده و آن را در حالت اصلی قرار می دهد. گرچه نوزادان سن بالاتر نیز با این روش درمان می شوند؛ اما بهترین زمان جهت انجام این کار بلافاصله پس از تولد است.

در این روش ابتدا پای نوزاد توسط متخصص با دستکاری به شکل اصلی خود برمی گردد. سپس در همین حالت از نوک پا تا ران به طور کامل گچ گرفته خواهد شد. این روند شامل بازکردن گچ، کشیدن و حالت دادن پا در وضعیت صحیح و گچ گیری مجدد است که تا حصول بهبودی چشمگیر هر هفته تکرار می شود. به طور معمول دوره این نوع درمان بین ۶ تا ۸ هفته خواهد بود.

پس از این دوره و جهت آزادی تاندون آشیل به یک جراحی کوچک نیاز است. در این عمل سریع که تنوتومی نامیده می شود؛ پزشک تاندون را برش کوچکی داده و به بلندای لازم می رساند. در دوره حدود ۳ هفته ای همچنان پای نوزاد در گچ می ماند تا زمانی که تاندون رشد کافی را داشته و تکمیل شود.

در روش فرانسوی در زمان کشیدن و دستکاری از روش باندپیچ استفاده می شود. این روش به نوع فیزیکی مشهور است و پروسه انجام آن همه روزه دنبال می شود.

پاچنبری چیست و راه های درمان آن

نتیجه

عمده ترین دلیل اختلال پاچنبری زمینه ارثی است. این بیماری با شیوع ۱ در ۱۰۰۰ و بیشتر در نوزادان پسر دیده می شود.

این عارضه که به دلیل کوتاهی و سفتی تاندون مچ پا ایجاد می شود؛ راه رفتن و ایستادن را تحت تاثیر قرار می دهد. به نحوی که پس از مدتی فرد را به حرکت دردناک بر کناره های مچ پا مجبور می کند. تشخیص این بیماری در بدو تولد یا پیش از آن کمک بزرگی جهت درمان آن خواهد بود.

با ظاهرشدن کال های استخوانی درمان مشکل تر و درد نیز بسیار بیشتر می شود. بنابراین بهتر است که درمان در همان بدو تولد صورت گیرد. روش های پونستی و فرانسوی معروف ترین راه های درمان این عارضه هستند. در هر دو روش پای نوزاد با تغییراتی در حالت اصلی خود قرار می گیرد.

اولین روش با گچ گیری هفتگی و دومین روش با باندپیچی روزانه انجام می شود. به طوری که تا بهبود کامل نیز ادامه پیدا می کند. طول دوره درمان نیز بین ۶ تا۸ هفته است. جهت باز شدن آشیل نیز یک جراحی کوچک و دوره ترمیمی تاندون آشیل پس از آن انجام می شود.

 

Source: www.mayoclinic.org, www.kidshealth.org

دیدگاه خود را بنویسید