کلینیک تخصصی حکیم

  • Info@hakimclinic.org
  • 02122238999 و 02188946643

طب فیزیکی

بخش طب فیزیکی و توانبخشی در جهت پیشگیری، درمان و بازتوانی طیف گسترده‌ای از بیماران در راستای ارتقاء “کیفیت زندگی” اقدام می‌نماید. در این تخصص، تشخیص و درمان غیر جراحی اختلالات مربوط به فیزیک بدن انجام می گیرد. متخصصین این رشته علاوه بر استفاده از روش‌های متداول دارویی از درمان‌های غیر دارویی نظیر ورزش درمانی، ورزش در آب، جریان‌های الکتریکی، ماساژ و … در درمان بیماری‌ها استفاده می‌کنند. هدف درمانی در طب فیزیکی ارتقا و حفظ حداکثر عملکرد جسمی، روحی و اجتماعی فرد است.

طب فیزیکی

طب فیزیکی تخصصی از علم پزشکی است که به نام physical medicine and rehabilitation شناخته و  به اختصار PM&R نامیده می شود. فرد متخصص در زمینه این طب به افراد به واسطه توانبخشی کمک می کند تا به نیازهای جسمی، عاطفی و اجتماعی خود پاسخ دهند.

پزشکان طب فیزیکی کسانی هستند که یک تیم توانبخشی متشکل از فیزیوتراپی، کاردرمانی، مددکاران اجتماعی، آسیب شناسان گفتاری و غیره را مدیریت می کنند. به صورت کلی عمده فعالیت پزشکان متخصص طب فیزیکی در کلینیک ها، بیمارستان ها و مراکز توانبخشی است.

پزشکان متخصص تلاش می کنند تا با استفاده از نوین ترین روش های موجود عملکرد و کیفیت زندگی را برای بیمارن خود به حداکثر برسانند، علاوه بر این پزشکان طب فیزیکی به بیماران خود کمک می کنند که حداکثر استقلال ممکن را در فعالیت های روزمره به دست بیاورند.

تفاوت فیزیوتراپی و طب فیزیکی چیست؟

یکی از سوالات مهم در رابطه با طب فیزیکی این است که چه تفاوتی با فیزیوتراپی دارد. طب فیزیکی یکی از تخصص های رشته پزشکی است و فیزیوتراپی یکی از رشته های پیراپزشکی است. در واقع فیزیوتراپی به عنوان زیر شاخه ای از طب فیزیکی به شمار می رود. کلیت تخصص طب فیزیکی و فیزیوتراپی به یک صورت است اما فردی که پزشک این طب است به مراتب از تخصص بیشتری برخوردار بوده و ابتدا رشته پزشکی را خوانده است.

طب فیزیکی چه کمکی میکند؟

معمولا این طب برای بیمارانی که مبتلا به بیماری های مزمن، دردهای پیوسته و یا ناتوانی هستند مورد استفاده قرار می گیرد. توانبخشی در طب فیزیکی به معنای استفاده از امکاناتی همچون ورزش درمانی، گفتار درمانی و غیره به جهت بهبود وضعیت بیمار است. در ادامه بخشی از کمک هایی که طب فیزیکی به بیماران می کند را فهرست کرده ایم:

  • بهبود کیفیت زندگی
  • کاهش درد
  • بهبود نقص
  • آموزش استفاده از وسایل کمکی از  جمله صندلی چرخدار، واکر و غیره.

چه زمانی نیاز به مراجعه به یک پزشک متخصص طب فیزیکی است؟

شرایط مشخصی سبب می شود تا شما نیاز به مراجعه به متخصص طب فیزیکی داشته باشید. در ادامه برخی از شرایطی که ایجاد نیاز به متخصص طب فیزیکی را باعث می شوند مورد بررسی قرار می دهیم:

  • اگر شما تصادف کرده اید ، درد مزمنی دارید یا شرایط خاصی عملکرد شما را محدود کرده است.
  • اگر که شما در دوره بهبودی جراحی مشخصی قرار دارید
  • اگر شما بیماری دارید یا در دوره معالجه بیماری هستید که سبب کاهش انرژی یا ایجاد مشکلات حرکتی شده است
  • اگر شما آسیب عصبی دیده اید
  • اگر شما در حال بهبود یافتن از سکته مغزی هستید
  • اگر  شما دارای دردهای مزمن ورم مفاصل، استرس های مکرر یا مشکلاتی در ناحیه کمر هستید
  • اگر ورزش حرفه ای به شما آسیب وارد کرده است
  • اگر وزن بیش از حد باعث ایجاد مشکلات حرکتی برای شما شده است
  • اگر شما در دوره یائستگی قرار گرفته اید
  • اگر شما به تازگی زایمان را تجربه کرده اید

شرایط ذکر شده سبب می شود تا شما نیاز به مراجعه به یک پزشک متخصص طب فیزیکی داشته باشید.

روند طب فیزیکی

زمانی که شما مطمئن شدید که نیاز به مراجعه به یک فرد متخصص در زمینه طب فیزیکی دارید روند مشخصی باید سپری شود. در زمان مراجعه پزشک طب فیزیکی اطلاعات کاملی از شرایط، نیازها و انتظارات شما را به واسطه مشاوره و صحبت با شما به دست می آورد.

سپس مشکل شما به واسطه روش های رایج مورد بررسی قرار می گیرد تا مشکل شما به صورت کامل شناسایی شود. پس از تشخیص مشکل و مشاوره ، پزشک طب فیزیکی برای شما برنامه مشخصی را به جهت درمان تهیه می کند.پس از تهیه برنامه پزشک طب فیزیکی به شما کمک می کند تا برنامه به خوبی شناسایی کنید و به اجرای آن بپردازید.

مدیریت پزشکی در طب فیزیکی

پزشکان متخصص طب فیزیکی به جهت درمان و یا کنترل دردهای حاد و مزمن از داروها و روش هایی همچون ذهن آگاهی، یوگا، پیلاتس، طب سوزنی، رژیم های غذایی و غیره استفاده می کنند.

دردهای حاد مستقیما در رابطه با آسیب های است که به بافت های بدن ارتباط دارد، معمولا منبع این درد ها آشکار هستند. دردهای مزمن از جمله درد هایی هستند که شناخت منشأ آنها به نسبت مشکل است و ممکن است برای ماه ها و حتی سال ها ادامه داشته باشند.

گاها گزارش شده است که حتی پس از درمان مغز به دریافت سیگنال های درد ادامه می دهد. به عنوان مثال درد ورم مفاصل یا سرطان از جمله دردهای مزمن است. در ادامه برخی از روش های مدیریت پزشکی در طب فیزیکی را بررسی می کنیم.

مراقبت بیمار از خود

در طب فیزیکی به بیماران برنامه ای به جهت مراقبت ارائه می شود. در واقع در این روش پزشکی بیمار به واسطه حفظ وضعیت صحیح خود می تواند در بهبود خود نقش موثری ایفا کند. به عنوان مثال کسانی که مشکل ستون فقراتی دارند به واسطه نگه داشتن ستون فقرات در وضعیت صحیح، ورزش های منظم و حفاظت از خود می توانند تاثیر بسزایی در بهبود شرایط داشته باشند.

مطالعات الکترومیوگرام یا EMG

به این روش در طب فیزیکی روش نوار عصب و عضله گفته می شود. در این روش طب فیزیک معمولا از جریان الکتریکی به جهت تحریک اعصاب انجام می شود. در واقع به واسطه این روش وضعیت عصب یا اختلال قابل تشخیص است.

استفاده از بریس ها یا ارتوز

بریس ها در واقع وسایلی هستند که به عنوان محافظت کننده اندام های خاصی مورد استفاده قرار میگیرند. این وسایل از جمله وسایل درمانی پوشیدنی هستند که می توانند حرکت یک اندام را به صورت موثری کنترل کرده و در طولانی مدت تاثیر گذار باشد. از این وسایل به جهت تقویت عضلات پس از جراحی یا آسیب دیدگی استفاده می شود. بریس ها در طب فیزیکی قابلیت کاهش درد و اسپاسم را داشته و همچنین حرکت های قسمت های متفاوت بدن را کنترل می کنند.

برنامه درمانی طب فیزیکی

پزشک طب فیزیکی با توجه به مشکل و شرایط شما برنامه را به شما ارائه خواهد داد. در برنامه شما ورزش به عنوان یکی از موارد می تواند حضور داشته باشد. به عنوان مثال یک دونده حرفه ای پس از آسیب دیدگی ممکن است به علت عدم تحرک مبتلا به چاقی بیش از حد شود، پزشک طب فیزیکی در مواردی همانند مورد ذکر شده برنامه های ورزشی مشخصی را به جهت لاغری با حرکت کم بدون آسیب رساندن به بدن ارائه می دهد. معمولا چندین روش در طب فیزیکی در کنار یکدیگر مورد استفاده قرار میگیرند و برنامه درمانی طب فیزیکی یک بعدی نیست.

طب فیزیکی یکی از تخصص های کاربردی رشته پزشکی است که امروزه به کمک بسیاری از افراد آمده و مشکلات آن ها را برطرف می کند. در واقع درمان دارویی به جهت درمان بسیاری از بیماری ها پاسخگو نبوده و نیاز به استفاده از چند روش به صورت همزمان وجود دارد. در طب فیزیکی یک پزشک متخصص این طب بر اساس علم پزشکی و اصول طب فیزیکی درمانی چند جانبه را به جهت بهبود به بیماران ارائه می دهد.

نقش بیماران در طب فیزیکی

بیمارانی که از طب فیزیکی به جهت درمان استفاده میکنند باید به این نکته توجه داشته باشند که خود آن ها به عنوان مهم ترین عامل تاثیر گذار در درمان طب فیزیکی به شمار می روند. آنها باید تمام توصیه های پزشک را به خوبی انجام دهند و در طول روند طب فیزیکی صبور باشند.

تاثیرات طب فیزیکی شاید به صورت لحظه ای نباشد اما دائمی خواهد بود. در واقع شما به واسطه صبر و انجام درست برنامه تجویز شده توسط پزشک متخصص طب فیزیکی قادر خواهید بود تا بسیاری از مشکلات خود را در زمان مشخصی برطرف کنید.

Source: www.aapmr.org, medlineplus.gov, www.ama-assn.org